OPPIDUM

OPPIDUM
idem cum Urbe, tametsi quidam Urbem maius aliquid Oppidô esse arbitrantur. Iulius Caesar l. 7. Bell. Gall. c. 13. nunc Avaritum Oppidum maximum, in finibus Biturigum, nunc c. 20. pulcherrimam prope totius Galliae Urbem appellat: Item c. 12. et 55. Oppidum Biturigum Noviodunum, ac mox Urbem cum coeteris vocat c. 15. quum 20. Urbes Biturigum incensas ait. Idem l. 1. Bell. Gall. c. 38. Vesontionem Oppidum maximum Sequanorum esse scribit, quae modo Urbs, modo Oppidum, Ionae prae coeteris dicitur. Lutetiam quoque Oppidum Parisiorum nuncupat, l. 7. Bell. Gall. c. 57. quae, uti Vesontio, caput Gentis erat, et Urbs Parisiaca ac Parisiensis Civitas Gregorio appellatur. Ita et Cicero 4. in Verr. Syracusas saepissime Urbem, semel tamen Oppidum vocat. Ita et Tacit. l. 1. Hist. c. 63. Divodurum Mediomatricum Oppidum nuncupat, caput utique nobilis Gentis. Mela quoque et Plinius nomine Urbis et Oppidi promiscue utuntur. Vide Hadr. Valesium Praef. in Notit. Gall. Ritum, quem in condendis ac circumscribendis Oppidis, observarunt Veteres, describit Ter. Varro de Lingua Lat. l. 4. cum inquit, Oppida condebant in Latio, Etruscô ritu multa, i. e. iunctis bobus, taurô et vaccâ interiore aratrô circumagebant sulcum: hoc faciebant Religionis causâ, die auspicatô, ut fossâ et murô essent munita: Terram unde exscalpserant, Fossam vocabant: et introrsum factum Murum. Postea quod fiebat orbis, Urbs. Frincipium quod erat post murum, Pemerium dictum: eiusque ambitu auspicia Urbana finiuntur. Cum quo consentit Plut. hôc ritu Romam a Romulo conditam referens. Vide etiam Dionys. Halicarn. l. 1. etc. Sed ante omnia conditor augurio operam dabat, ut a Religione duceretur exordium. Unde, auspicato murorum fundamenta iecit, ait Solinus Polyhistor. c. 2. et Prudentius in Romano Martyre, v. 414.
Quod Roma pollet auspicato condita, etc.
Captatô demum auguriô, qui Urbem novam condebat, taurô et vaccâ arabat; Ubi arâsset, murum faciebat; ubi portam volebat esse, aratrum tollebat, et portam vocabat, Cato Fragmen. cuius rationem suggerit Plut. Problem. Rom. c. 27. P. Maro, Aen. l. 5. v. 755.
—— —— Urbem designat aratrô,
Sortiturque domos.
Aratrum autem qui tenebat, laciniam togae reiciebat in humerum dextrum seseque cingebat; Vel, quia is sacris operantium erat habitus, atque opus illud inter sacra numeratum: Vel, ut commodius stivam tenere posset: Denique, ut multitudinem civium togatô, i. e. pacificô habitu fovendam esse ostenderet, neque solum bellicis Artibus Civitatesvigere, sed multo magis pace florere. M. Manilius Astronomic. l. 4.
—— —— Rituque Galinô
Moenia succinctus curvo describet arator.
Dirigebat aratrum ipse conditor; Quod si Mulier ponendae Urbis auctor esset, id muneris penes Architectos relinquebatur, Serv. ad Aen. illud l. 1. v. 427. Instant ardentes Tyrii. Neque vero plures, quam duo boves erant, iique coloris albi, et sexûs disparis, ut numerosa forte hinc soboles denotaretur, matrimoniôque legitimô Res publicas colligi ac conservari, ostenderetur. Ovidius Fastor. l. 4. v. 825.
Ipse tenens stivam, designat moenia sulcô,
Alba iugum niveô cum bove vacca tulit.
Et quidem sic, ut exteriori parti tauri, interiori vaccae adiungerentur. Servius iterum ad illud Aen. 4. v. 212. Cui littus arandum dedimus. Qui modus non Romae tantum, sed et in Coloniis Oppidisque aliis observatus est, teste Varrone locô supra cit. Et quia unumquodque eôdem modô desinit et solvitur, quô coeperat,
verbis Ulpiani, hinc aratrô circumductô, uti condebantur, ita evertebantur Urbes Oppidaque. Quam ob causam aratrum passa Carthago dicitur, apud Modestinum IC. l. 1. ff. 21. quibus modis ususfruct. amitt. tumque deleta Oppida Civitatesque dicebantur intermori, vide Antholog. l. 1. c. 90. ubi incertus Poeta,
Τὴν πόλιν οἱ νέκυες πρότερον ζώσαν κατέλειψαν,
Η῾μεῖς δὲ ζῶντες τὴν πόλεν ἐκφέρομεν,
Civitatem hanc mortui prius viventem reliquerunt,
Nos vero viventes civitatem esserimus.
Forte propter Genios seu Deos Tutelares, qui praeesse unicuique loco credebantur; Hos enim stolida Veterum superstitio vastatis mori, resurgentibus demum renasci, opinati sunt. Prudentius ad Symmachum l. 2. v. 74.
Aut Fatum aut Genium, cuius moderamine regnent.
Vide Thom. Dempster. Paralipom. in Ioh. Rosin. Antiqq. l. 1. c. 3. In provinciis Romanis, etiam stante Republicâ, varii exstiterunt Oppidorum ordines, de quibus idem Rosin. agit l. 10. c. 24. Vide quoque Hadr. Vales. Notit. Galliae in voce Antipolis, et hic paulo infra. OPPIDORUM IN IMPERIO ROMANO ORDO, EX VALESIO. Coloniae, de quibus vide suô locô. Municipia, quae et Oppida civium Romanor. vocantur, propterea quod essent ivie Civitatis Roman. donata. Oppida Latinorum veterum, alias Latinorum simpliciter, quae etiam Oppida Latii veteris vel Latii antiqui, atque etiam modo Oppida Latina, modo Latio antiquitus donata, Plin. passim appellat: quibus scilicet Populus Rom. aut Princeps ius Latii tribuerat, qualis erat Antipolis, inter alia. Oppida libera, seu liberae conditionis, dicta Plinio, quorum incolas seu populum idem liberos vocat, quartum tenebant locum, erant Oppida libertate a Romanis donata. Oppida foederatorum, quae foedere donata erant a Romanis, aut quibuscum Popul. Roman. foedus inierat, dicta sunt: Quorum Incolae Foederati. Sic Plin. l. 3. c. 4. Massiliam Graecorum Phocensium foederatam appellat: Messanam Siciliae Florus l. 2. c. 2. Oppida stipendiaria, vel stipendiariorum dicebantur, quibus certum Imperii iugum ac tributa et stipendia a Romanis imposita erant.

Hofmann J. Lexicon universale. 1698.

Look at other dictionaries:

  • Oppidum — (plural oppida) is a Latin word meaning the main settlement in any administrative area of ancient Rome. The word is derived from the earlier Latin ob pedum, enclosed space, possibly from the Proto Indo European *pedóm , occupied space or… …   Wikipedia

  • oppidum — [ ɔpidɔm ] n. m. • 1765; mot lat. ♦ Archéol., hist. Ville fortifiée, fortification romaine. ⇒ citadelle. Des oppidums. L oppidum de Bibracte, dans le Morvan. ● oppidum, oppidums ou oppida nom masculin (latin oppidum) Fortification de type… …   Encyclopédie Universelle

  • oppidum — ÓPPIDUM s.n. v. opidum. Trimis de LauraGellner, 13.09.2007. Sursa: DN  ÓPPIDUM s. n. aşezare romană fortificată, centru economic, politic, religios şi militar, un început de oraş. (< lat. oppidum) Trimis de raduborza, 15.09.2007. Sursa: MDN …   Dicționar Român

  • Oppĭdum — (lat.), 1) Stadt, bes. der Urbs (Rom) entgegengesetzt; daher 2) Landstadt; 3) so v.w. Carceres 4) …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Oppidum — Un oppidum (du latin n. oppidum, pl. oppida : lieu élevé, fortification ; le pluriel francisé aussi utilisé : oppidums[1]) est un lieu de refuge public, caractéristique de la civilisation celtique, dont les défenses naturelles ont… …   Wikipédia en Français

  • Oppidum — Un oppidum (en plural oppida) es un término genérico en latín que designa un lugar elevado, una colina o meseta, cuyas defensas naturales se han visto reforzadas por la intervención del hombre. Los oppida se establecían, generalmente, para el… …   Wikipedia Español

  • Oppidum — Als oppidum (lat. für „kleinere Stadt, (befestigte) Landstadt“) bezeichneten die Römer bedeutende befestigte Siedlungen. Inhaltsverzeichnis 1 Römische Zeit 2 Mittelalter 3 Wissenschaftlicher Fachterminus …   Deutsch Wikipedia

  • Oppidum — Schanzanlage; Befestigungsanlage * * * Ọppidum   [lateinisch] das, s/...da,    1) ursprünglich ein durch Mauer und Graben befestigter, zur Verteidigung günstig gelegener Ort der Italiker; er konnte ständig bewohnt sein und war dann oft… …   Universal-Lexikon

  • Oppidum — (Voz latina.) ► sustantivo masculino HISTORIA Refugio fortificado establecido, por lo general, en lugares elevados. * * * Poblado típico ibérico establecido sobre una colina fortificada que dominaba tierras aptas para el cultivo …   Enciclopedia Universal

  • Oppidum — ♦ Used by Roman writers to describe fortified non Roman settlements which to them seemed to lack the attributes of a civilized town (urbs). (Reynolds, Susan. An Introduction to the History of English Medieval Towns, 199) Language: Latin Related… …   Medieval glossary

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.